Terapia hazardu – jak skutecznie pokonać uzależnienie od gry?

Uzależnienie od hazardu, zwane również patologicznym lub kompulsywnym hazardem, to poważne zaburzenie behawioralne, które może zrujnować finanse, relacje i zdrowie psychiczne. Podjęcie terapii jest kluczowym krokiem do odzyskania kontroli nad życiem i trwałego powrotu do równowagi. Ten poradnik krok po kroku wyjaśnia, na czym polega leczenie, jakie metody są najskuteczniejsze i gdzie szukać profesjonalnej pomocy.

Rozpoznanie i zrozumienie problemu

Pierwszym i najważniejszym krokiem w procesie leczenia jest uświadomienie sobie problemu oraz przyjęcie odpowiedzialności za chęć zmiany. Bez tej gotowości, żadna terapia nie przyniesie długotrwałych rezultatów.

Czym jest hazard patologiczny?

Hazard patologiczny to trwałe i powtarzające się wzorce zachowania związane z grą, które dominują w życiu człowieka kosztem wartości społecznych, zawodowych, materialnych i rodzinnych. Nie jest to kwestia słabości charakteru, ale realne zaburzenie wymagające profesjonalnego leczenia.

Oto kilka kluczowych objawów, które powinny wzbudzić czujność:

• Poczucie przymusu: Silna potrzeba grania, trudna do opanowania.
• Tolerancja: Potrzeba zwiększania stawek lub częstotliwości gry, aby osiągnąć pożądane podniecenie.
• Objawy odstawienne: Niepokój, drażliwość, lęk przy próbie zaprzestania lub ograniczenia gry.
• Utrata kontroli: Wielokrotne, nieudane próby ograniczenia lub zaprzestania grania.
• Maskowanie: Kłamstwa na temat stopnia zaangażowania w grę i ukrywanie długów.
• Ratowanie z długów: Poleganie na innych w celu zdobycia pieniędzy na spłatę długów wynikających z gry.

Autodiagnoza i ocena skali uzależnienia

Warto skorzystać z kwestionariuszy samooceny, takich jak Kwestionariusz SOGS lub proste testy przesiewowe, aby wstępnie ocenić skalę problemu. Jeśli odpowiedź „tak” pada na większość pytań o poczucie winy z powodu gry, próby ukrywania jej, lub pożyczanie pieniędzy na grę, konieczna jest pilna konsultacja ze specjalistą.

Proces terapii hazardu – metody i etapy

Leczenie uzależnienia od hazardu jest procesem długofalowym i wieloaspektowym, najczęściej prowadzone jest w formie terapii ambulatoryjnej, dziennej lub stacjonarnej w ośrodkach zamkniętych, w zależności od nasilenia problemu.

Terapia poznawczo-behawioralna

Terapia poznawczo-behawioralna jest obecnie uważana za złoty standard w leczeniu hazardu. Skupia się ona na zmianie niezdrowych wzorców myślowych i zachowań, które prowadzą do grania.

• Restrukturyzacja poznawcza: Identyfikowanie i obalanie błędnych przekonań związanych z grą (np. „Mam szczęście”, „Wiem, kiedy obstawiać”, „Odegrałbym się”).
• Trening umiejętności radzenia sobie: Nauka zdrowych strategii na radzenie sobie z głodem hazardowym, stresem i trudnymi emocjami.
• Ekspozycja i zapobieganie reakcjom: Stopniowe wystawianie się na bodźce związane z grą w kontrolowanych warunkach, bez faktycznego angażowania się w nią, co pomaga zmniejszyć ich siłę.

Psychoterapia indywidualna i grupowa

Ważnym elementem leczenia są spotkania z terapeutą, które pomagają zrozumieć psychologiczne korzenie uzależnienia.

• Terapia indywidualna: Służy do pogłębionej pracy nad problemami emocjonalnymi (często towarzyszącymi hazardowi, takimi jak depresja czy lęk), traumami oraz schematami osobowości.
• Terapia grupowa: Zapewnia wsparcie społeczne, poczucie wspólnoty i możliwość uczenia się od osób z podobnymi doświadczeniami. Pozwala zobaczyć, że nie jest się osamotnionym w walce z uzależnieniem.

Wsparcie grup samopomocowych

Równolegle z terapią, kluczowe jest korzystanie z wsparcia grup samopomocowych, takich jak Anonimowi Hazardziści.

• Program 12 kroków: Oferuje strukturę do pracy nad duchowym i emocjonalnym powrotem do zdrowia. Spotkania grupowe są bezpłatne i łatwo dostępne w wielu miastach.
• Rola sponsora: Osoba, która ma dłuższy okres abstynencji, służy jako przewodnik i wsparcie w trudnych chwilach.

Zarządzanie finansami i długami

Uzależnienie od hazardu niemal zawsze wiąże się z problemami finansowymi i zadłużeniem. Zarządzanie tą sferą jest niezbędne do utrzymania abstynencji.

Ograniczenie dostępu do pieniędzy

W początkowej fazie leczenia zaleca się drastyczne ograniczenie dostępu do gotówki i kart płatniczych. Wiele osób decyduje się na powierzenie zarządzania swoimi finansami zaufanej osobie na określony czas.

• Blokada kont: Zablokowanie dostępu do kont bankowych i aplikacji umożliwiających szybkie transfery.
• Lista długów: Sporządzenie szczegółowej listy wszystkich zobowiązań finansowych.

Plan spłaty i konsultacja prawna

Nie należy unikać długów, lecz stworzyć realistyczny plan ich spłaty. Warto skorzystać z pomocy doradcy finansowego lub prawnego, aby ustalić strategię negocjacji z wierzycielami. W niektórych przypadkach konieczne może okazać się ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Podsumowanie

Skuteczna terapia hazardu wymaga determinacji, czasu i konsekwencji, ale przede wszystkim wymaga podjęcia decyzji o zmianie. Łącząc profesjonalną terapię z aktywnym udziałem w grupach wsparcia i odpowiedzialnym podejściem do zarządzania finansami, możliwe jest odzyskanie wolności i zbudowanie życia wolnego od przymusu gry. Pamiętaj, że każdy moment jest dobry, aby zacząć.

FAQ

1. Czy hazard można leczyć farmakologicznie?
   Leki nie są podstawową metodą leczenia hazardu. Czasem stosuje się je wspomagająco (np. stabilizatory nastroju, leki przeciwdepresyjne) u pacjentów, u których uzależnieniu towarzyszą inne zaburzenia psychiczne (np. ChAD, ciężka depresja).
   
2. Jak długo trwa terapia uzależnienia od hazardu?
   Długość terapii jest bardzo indywidualna. Intensywne programy stacjonarne trwają zazwyczaj od 4 do 8 tygodni, natomiast pełna terapia ambulatoryjna (indywidualna i grupowa) może trwać od 1 do 2 lat, a nawet dłużej, włączając w to fazę zapobiegania nawrotom.
   
3. Gdzie szukać pomocy w Polsce?
   Pomocy można szukać w poradniach uzależnień, prywatnych ośrodkach terapii, grupach Anonimowych Hazardzistów, telefonach zaufania.
   
4. Czy osoba uzależniona musi chcieć się leczyć?
   Tak, dobrowolność jest podstawą skutecznej terapii. Terapia wymuszona (np. przez sąd) zazwyczaj ma mniejszą skuteczność. Gotowość do zmiany i motywacja wewnętrzna są kluczowe dla sukcesu leczenia.

Po więcej porad dotyczących terapii uzależnień wejdź na profilaktyka-problemowa.pl.